Koesteren is meer dan benoemen, cultuurbeoefening in het coalitieakkoord

Vandaag, 30 januari, presenteerden D66, VVD en CDA hun coalitieakkoord. Een akkoord dat inzet op samenwerking en de lange termijn. Jarenlang bleef cultuurbeoefening in de landelijke politiek grotendeels onbenoemd en daarmee ook onbemind. Dat hierin nu verandering komt zien we als vooruitgang.

Op papier klinken veel ambities hoopvol. Maar wie goed leest, ziet dat cultuurbeoefening vooral wordt gekoesterd in woorden, en nog onvoldoende wordt verankerd in beleid en begroting.

Een uitnodiging om samen aan de slag te gaan

Het coalitieakkoord biedt een basis om op voort te bouwen. Cultuurconnectie ziet aanknopingspunten om samen met het kabinet, gemeenten en andere partners stappen te zetten. Wij roepen het kabinet op om de uitgesproken waardering voor cultuurbeoefening te vertalen naar concreet, samenhangend beleid. Dat vraagt om structurele verankering en om een expliciete verbinding met onderwijs-, welzijns- en gezondheidsdoelen.

Cultuuronderwijs vraagt om structurele borging

Het kabinet investeert in de Rijke Schooldag en versterkt de onderwijsinspectie. Dat zijn positieve ontwikkelingen. In onze inzet riepen wij op om de onderwijsinspectie toe te rusten om scholen te toetsen op hun cultuuronderwijsbeleid. Daarmee wordt cultuuronderwijs niet vrijblijvend, wordt kwaliteit gegarandeerd en ongelijkheid wordt tegengegaan. De versterking van de inspectie biedt een uitgelezen moment om deze stap nu te zetten.

Tegelijk valt op dat regelingen als Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) in het akkoord ontbreken. Dat is een gemiste kans. De nadruk in het onderwijs blijft sterk liggen op taal en rekenen. Natuurlijk zijn basisvaardigheden cruciaal, maar een eenzijdige focus doet geen recht aan de bijdrage van cultuureducatie aan de brede ontwikkeling van kinderen. Juist voor leerlingen die thuis minder culturele bagage meekrijgen, is school vaak de enige toegang tot kunst en cultuur. Een rijke schooldag is pas echt rijk als cultuur daar structureel deel van uitmaakt, en niet afhankelijk is van losse projecten of incidentele subsidies.

Een leven lang beoefenen

Voor de beoefenaars buiten het onderwijs biedt het akkoord perspectief. Er is structureel geld aangekondigd voor een leven lang ontwikkelen. Dat opent mogelijkheden om cultuur en creativiteit niet alleen in het onderwijs, maar ook in werk en samenleving een structurele plek te geven, bijvoorbeeld bij een volksuniversiteit. Ook het beoogde Gemeenschapsfonds kan bijdragen aan het stimuleren van het verenigingsleven en de lokale culturele infrastructuur, plekken waar cultuurbeoefening mensen samenbrengt en sociale samenhang versterkt.

Cultuur als partner in zorg en welzijn

Binnen de ambities rond preventie in zorg en welzijn ligt ruimte om verder te bouwen. Cultuurbeoefening is breed erkend als factor voor betere (mentale) gezondheid, zingeving en gemeenschapsvorming. Onze oproep is dan ook helder: beschouw cultuurbeoefening als een volwaardige partner in preventie en sociale cohesie. Daarom blijven we pleiten voor een domeinoverstijgende visie die ruimte geeft om de ambities rondom zorg en welzijn waar te maken.

Van waardering naar handelen

Koesteren is meer dan benoemen. Het vraagt om investeren, verbinden en durven kiezen. De woorden zijn er. Nu de daden nog. Aan de slag.