Na onze oproep bij het Cultuurontbijt is dit onze brief aan de informateur

Tweede Kamer der Staten-Generaal
t.a.v. Bureau Woordvoering Kabinetsformatie
Postbus 20018
2500 EA Den Haag

Geachte informateur, beste mevrouw Letschert,

Cultuurbeoefening is geen hobby voor enkelen, maar een voorziening voor ons allemaal. Namens Cultuurconnectie, de branchevereniging voor cultuurbeoefening, vragen wij u om cultuurbeoefening nu niet alleen te waarderen in woorden, maar ook te verankeren in keuzes voor de komende regeerperiode.Er wordt soms gezegd dat Nederland nog maar twaalf muziekscholen heeft. Dat beeld klopt niet. Onze sector bestaat uit zo’n 25.000 organisaties en zelfstandigen. Samen vormen zij de brede basis van ons culturele bestel.

Gelijke kansen voor ieder kind

Toch is toegang tot cultuur voor kinderen in Nederland niet vanzelfsprekend. Of een kind muziek-, dans- of theaterles krijgt, hangt sterk af van de school of de gemeente waar het kind opgroeit. Op dit moment bereiken onze leden structureel ongeveer een kwart van de basisscholen en veertien procent van het voortgezet onderwijs. Dat betekent dat veel kinderen kansen missen die van grote waarde zijn voor hun ontwikkeling.Juist voor kinderen is die impact van wekelijks een uur cultuurles groot. Recent wetenschappelijk onderzoek van Mark Mieras en Heddy Lahmann bevestigt wat we in de praktijk al lang zien: cultuurbeoefening helpt kinderen zich te uiten, samen te werken en vergroot hun zelfvertrouwen. Het draagt bovendien bij aan taalvaardigheid en rekenbegrip. Het gaat hier dus niet om extra’s, maar om vaardigheden die kinderen helpen zich breed te ontwikkelen.Dat vraagt om landelijke borging, wij vragen u:

• Programma’s zoals Cultuureducatie met Kwaliteit, structureel te verankeren in beleid en begroting, niet als project, maar als fundament.
• De onderwijsinspectie toe te rusten om scholen specifiek te toetsen op cultuuronderwijsbeleid, zodat kwaliteit wordt gegarandeerd en ongelijkheid wordt tegengegaan.

Structurele toegang tot cultuur, ook na de basis

Ook na schooltijd zien we ongelijkheid. Want wat als je meer wil, maar veertig minuten moet fietsen naar een plek waar dat kan, of je ouders kunnen geen instrument betalen? Het benadrukt de noodzaak van een zorgplicht voor cultuurbeoefening: structurele zekerheid voor het hele ecosysteem, met passende financiering.Tussen 2017 en 2023 zijn de lokale subsidies, gecorrigeerd voor inflatie, namelijk met 15% gedaald. Organisaties worden daardoor gedwongen te kiezen: kennismaking op school en in de wijk óf verdieping en talentontwikkeling. En zo ontstaat een vals dilemma dat al jaren wordt opgevangen door de en persoonlijke toewijding en inzet van docenten en makers. Maar uiteindelijk zijn het kinderen die de prijs betalen.Wij pleiten daarom voor:

• Een zorgplicht voor cultuurbeoefening: een wettelijke basis die garandeert dat iedereen, in elke gemeente, toegang houdt tot laagdrempelige en kwalitatieve cultuurbeoefening.
• Structurele middelen via het gemeentefonds, zodat gemeenten dit duurzaam kunnen borgen.

Verbind cultuur aan onderwijs- en welzijnsopgaven

Daar waar cultuur, onderwijs en het sociaal domein samenwerken, ontstaat grote maatschappelijke impact. Denk aan ouderen die via koorzang uit hun isolement raken, jongeren die via een kunstproject hun talent ontdekken, of mensen die na een operatie door dans weer het vertrouwen in hun lichaam vinden. Cultuurbeoefening is geen opzichzelfstaand beleidsveld, het raakt aan welzijn, gezondheid, arbeidsparticipatie en burgerschap. Er is nu onvoldoende ruimte in beleid en financiering om deze kracht ten volle te benutten.Wij vragen u:

• Cultuur expliciet te verbinden aan onderwijs-, welzijns- en gezondheidsdoelen.
• Samen met het ministerie van VWS een heldere, uitvoerbare visie op domeinoverstijgend samenwerken te ontwikkelen.

Cultuurbeoefening is geen bijzaak, maar een fundament. Veranker daarom cultuurbeoefening in beleid en begroting en geef kinderen, ongeacht waar ze opgroeien, de ruimte om hun talenten te ontdekken en te ontwikkelen.
Met vriendelijke groet,

Ryan Emmen
Directeur