’Jongeren in heel het land verdienen cultuureducatie, wij vullen de blinde vlekken op’

Sjoerd Berendsen
directeur Cultivier

Cultivier is de grootste aanbieder van culturele workshops en voorstellingen in het onderwijs in Nederland. Die eerste, soms verrassende kennismaking met cultuur: dat is waar je het allemaal voor doet, stelt directeur Sjoerd Berendsen. En met verve: jaarlijks organiseren ze zo’n 10.000 workshops en 870 schoolvoorstellingen verspreid over maar liefst 820 scholen in heel Nederland. Cultivier kan deze aantallen en het bereik realiseren door te investeren in productiviteit, door middel van een eigen ondersteunend automatiseringssysteem.
Sjoerd Berendsen

Achter Cultivier gaan vier labels schuil: Grote Broer verzorgt cultuureducatie voor het primair onderwijs, Kleinkunstig doet dit voor het voortgezet onderwijs, mBOSS bedient het mbo, en IUDK brengt voorstellingen naar onderwijsinstellingen door het hele land. Samen vormen ze één missie: de ontmoeting tussen kunstenaar en leerling mogelijk maken. ‘Of een leerling nu vier is of net volwassen, op elke leeftijd willen we cultuur met hen ontdekken’, zegt Sjoerd.

Circusdag - Cultivier

Kracht van een cultuurdocent

Er zijn legio voorbeelden van bijzondere momenten die de kracht van een cultuurdocent laten zien. ‘Er zijn leerlingen die onderwerpen zoals ‘uit de kast komen’ niet met anderen konden bespreken, maar wel met de artiesten van STOOK. Op een school was een leerling om het leven gekomen. Onze artiest Andy Ninvalle hielp de leerlingen om dat bespreekbaar te maken en er samen vorm aan te geven. Hij zorgde voor reflectie en verbinding, juist bij zo’n moeilijk onderwerp. Soms zit de kracht ook juist in de stilte. Onze circusdocente stapt een ruimte binnen, zegt geen woord, maar elke leerling is gelijk gegrepen. Daar horen we nog altijd lovende verhalen over van zowel leerlingen als de school.’

‘We willen leerlingen zichzelf laten herkennen, én een andere wereld laten zien. Kunst maken en kunst ervaren. Een goede cultuurdocent kan in 90 minuten iets in beweging zetten bij een jong persoon. Dat klinkt abstract. Maar het is waardevol voor pubers, die zich vaak niet gezien voelen. Want er komt iemand tegenover je die jou neemt voor wie je bent, die niet kijkt naar de erfenis van jaren ervoor, en dus niet oordeelt.’

'We willen leerlingen zichzelf laten herkennen, én een andere wereld laten zien. Kunst maken en kunst ervaren.'

Sjoerd Berendsen
Zeefdrukken - Cultivier

Cultuureducatie van Heerlen tot Grijpskerk

Cultivier kent in totaal 14 medewerkers en werkt met zo’n 250 freelance workshopdocenten en 50 artiesten en gezelschappen. Zij verzorgen de voorstellingen en workshops op de verschillende scholen in heel Nederland: ‘van Heerlen tot Grijpskerk en van Den Helder tot Terneuzen.’ Sjoerd noemt deze plaatsnamen niet voor niets.

Dat heeft te maken met de algemene toegankelijkheid tot cultuur in Nederland. ‘Als je in Amsterdam opgroeit, loop je de hoek om en vind je al een culturele organisatie. In plaatsen als Grijpskerk is dat anders. Wij vullen die blinde vlekken op, heel het land verdient cultuureducatie.’

Meer tijd voor cultuur door slimme systemen

Wie in een jaar meer dan 10.000 workshops organiseert, is gebaat bij een gestroomlijnd bedrijfsproces. Cultivier schuwt daarom automatisering niet om hun doel te bereiken en ontwikkelt al sinds 2008 een eigen ERP (Enterprise Resource Planning)-systeem. Met één druk op de knop kan nu een dag worden georganiseerd. ‘Wij hebben onze manier van werken aangepast naar het systeem, niet andersom. Dat heeft ons een enorme slag in productiviteit opgeleverd.’ Daarmee is automatisering bij Cultivier een bewuste strategie. ‘En we hebben er vertrouwen in. Automatisering en productiviteit zijn geen vieze woorden voor ons. Elke besparing op overhead betekent meer tijd voor contact met scholen, docenten en artiesten. We zijn een gezond commercieel cultuurbedrijf en ik ben er trots op dat we onafhankelijk kunnen zijn van subsidie.’

Cultivier werkt nu aan een volledig nieuw systeem om processen nog beter te automatiseren. Sjoerd: ‘Uiteindelijk willen we alle repetitieve handelingen automatiseren. Juist het kantoorwerk waar een mens het verschil maakt, willen we níet automatiseren, zoals de acquisitie en het relatiebeheer met onze artiesten en workshopdocenten. Zo houden we tijd over voor de kern van ons werk: zorgen voor die culturele kennismaking, zorgen voor die waardevolle ontmoeting.’