Het is slecht gesteld met de mentale gezondheid van de Nederlanders. De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) stelt dat er sprake is van een ‘hypernerveuze samenleving’: een wereld die steeds sneller draait, waar prestatiedruk en individualisme de boventoon voeren. Het advies van de Raad is duidelijk: kijk verder dan individuele interventies, we moeten als samenleving op de rem. Ons advies: structurele ontspanning vraagt om structurele ruimte voor cultuurbeoefening.
In een tijd waarin alles sneller moet, biedt cultuur juist vertraging, verbinding en ruimte. Cultuurbeoefening biedt precies dat: niet presteren, maar meedoen. Samen zingen in een koor, schilderen, of repeteren in een toneelgroep; het zijn momenten waarop mensen op adem komen. Even niet nuttig zijn, maar leren, delen en genieten van wat je samen maakt. En talloze onderzoeken laten zien: wie met kunst en cultuur bezig is, voelt zich beter en veerkrachtiger.
Een belangrijk advies was dat mentale volksgezondheid moet worden opgenomen in de Wet Publieke Gezondheidszorg (Wpg). Het maakt gemeenten verantwoordelijk voor de mentale gezondheid van hun inwoners. Neem in het kader van de Wpg toegankelijke cultuurbeoefening op, en de eerste stap is gezet. Een verbetering van slechts 1% bij de mensen tussen de 18 en 65 jaar kan zo’n €500 miljoen per jaar opleveren, dus financiering is snel gevonden.
Kortom: door kunst en cultuur een vaste plek te geven in ons dagelijks leven, laten we de hypernerveuze samenleving weer ademen. Het verbindt, vertraagt en ontspant en het betaalt zich dubbel en dwars terug. In miljoenen, in gezondheid en in geluk.
