‘Kinderen en jongeren ontdekken hier hun eigen plek in het maakproces’

Melanie de Groen – Schram
directeur Jeugdtheaterschool TIJ

Niet ieder kind droomt van een carrière op het toneel. En dat hoeft ook niet, vindt directeur Melanie de Groen – Schram. Bij Jeugdtheaterschool TIJ draait het niet om het opleiden van toekomstige acteurs, maar om kinderen de ruimte geven om te ontdekken, te maken, hun talenten te ontwikkelen en zichzelf te laten zien.

Dat uitgangspunt loopt als een rode draad door de organisatie, die dit jaar twintig jaar bestaat. Wat begon als een bewonersinitiatief rondom een jeugdtheaterfestival, groeide uit tot een theaterschool voor kinderen en jongeren van vier tot en met achttien jaar. Toch ziet Melanie TIJ niet als een traditionele jeugdtheaterschool. ‘Ongeveer tien jaar geleden zijn we een andere route ingeslagen.’

Van speler naar maker

‘We zijn ons steeds meer gaan richten op het makerschap’, vertelt Melanie. ‘We geven kinderen en jongeren de tools om te leren hoe je een voorstelling schrijft, maakt, regisseert én speelt.’ Ze leren daardoor niet alleen acteren, maar bedenken ook zelf scènes, maken artistieke keuzes en ontdekken hoe een voorstelling tot stand komt. Bij de jongsten begint dat klein. ‘Die regisseren nog niet, maar maken wel kennis met de vraag: als je iets verzint, hoe zorg je dan dat een ander begrijpt wat je bedoelt?’

Volgens Melanie zit daar de echte meerwaarde in van het theateronderwijs bij TIJ. ‘Je leert ideeën verwoorden, feedback geven en ontvangen én samenwerken. Maar je leert ook naar jezelf kijken. Niet alles draait om jou!’ lacht Melanie. ‘Soms moet je een eigen idee loslaten als de groep iets anders nodig heeft. Dat zijn life skills: niet alleen leuk voor in de theaterzaal, maar ook juist voor daarbuiten. Die ervaringen neem je voor de rest van je leven mee.’

Leren onderzoeken en onderzoekend leren

Jeugdtheaterschool TIJ staat op eigen benen, maar zoekt bewust de samenwerking met andere organisaties op. Regelmatig wordt er samengewerkt met bibliotheken, musea, wijkinitiatieven en andere jeugdtheaterscholen. Zo brengen de theatermakers tijdens Spelend Lezen verhalen tot leven voor peuters in bibliotheken en organiseren ze in de zomer theaterweken op Vrijland, bij het strand van IJburg. ‘Juist door samen te werken kunnen we onze jonge theatermakers op nieuwe plekken laten spelen en ontdekken’, constateert Melanie.

Volgens haar sluit die manier van werken naadloos aan bij de visie van TIJ. ‘Theater gaat uiteindelijk over onderzoeken. Wie ben ik, hoe kijk ik naar de wereld en hoe kijken anderen daarnaar? Die grondhouding is vandaag de dag misschien wel belangrijker dan ooit. Op school leer je veel door dingen na te doen en door AI liggen antwoorden steeds vaker voor het oprapen. Daarom bieden we een context waarin kinderen en jongeren uitgedaagd worden om te onderzoeken: eerst zichzelf, daarna de wereld om hen heen en vervolgens de wisselwerking ertussen.’

Iedereen vindt een plek; op het podium of achter de schermen

TIJ kent bewust geen audities of talentklassen. ‘Ik zie veel jeugdtheaterscholen die zich vooral richten op dat kleine percentage kinderen dat later naar het kunstvakonderwijs wil. Of er wordt gedaan alsof iedereen die ambitie heeft. Dat is gewoon niet realistisch.’ Bij TIJ is daarom iedereen welkom. ‘Het enige wat je hoeft te doen, is een paar lessen volgen. Dan kijken we samen waar je het beste tot je recht komt. Wij passen ons aan aan de groep die we voor ons hebben; niet andersom.’

Waar het ene kind het liefst op het podium staat, ontdekt de ander juist dat hij liever scènes bedenkt, regisseert of achter de schermen meedenkt. ‘We hebben ook leerlingen die niet heel sterk zijn in acteren – en dat vinden ze prima! Mooi om te zien dat ze toch helemaal op hun plek zijn binnen het maakproces. Dan blijkt ineens dat het fantastische makers zijn. Of hele diepe denkers. Ook zij vinden hun plek, al is het op een andere manier.’

“Je leert ideeën verwoorden, feedback geven en ontvangen én samenwerken. Maar je leert ook naar jezelf kijken.”

Melanie de Groen - Schram

Succes zit niet in prestatie, maar in vertrouwen

Melanie vertelt over een jongen die als achtjarige begon bij TIJ. ‘De eerste vier jaar zat hij tijdens de lessen achter een kast. Een grote rol hoefde hij niet; bij een voorstelling liep hij twee keer over het podium. Wij vroegen alleen: vind je het leuk om hier te zijn? Als het antwoord ja was, dan was dat genoeg.’ Inmiddels is hij zestien. ‘En staat hij gewoon een monoloog te houden op het podium! Dat zijn momenten waarop ik denk: wauw.’

Volgens Melanie zit succes niet in prestaties, maar in vertrouwen. ‘We krijgen vaak van ouders terug dat hun kind zich hier veilig voelt. Dat vinden wij misschien wel het grootste compliment. Bij ons hoef je niet te doen alsof je iemand anders bent – wat bij theater vaak kan gebeuren – maar mag je juist jezelf onderzoeken. En dát durven laten zien.’

Meer inspirerende verhalen

Hier vind je inspirerende verhalen van kunstencentra, muziekscholen en dansverenigingen uit het hele land. Niet als showcase, maar omdat jij er wat aan hebt.

Inspiratie

“Speciaal muziekonderwijs zou in heel Nederland normaal moeten zijn”

Een inspirerend verhaal uit onze verhalenbundel. Dit keer van Groev.

Inspiratie

Podcastserie 'De kracht van verbeelding'

Wat doet kunsteducatie met de ontwikkeling van kinderen en jongeren? Waarom bereiken we nog altijd niet alle kinderen? En wat is er nodig om de kracht van verbeelding een vanzelfsprekende plek te geven in hun leven?

Inspiratie

'Straatkunst kan overal en altijd, is meer verrassend, het komt naar je toe'

Een inspirerend verhaal uit onze verhalenbundel. Deze keer van Emoves.

Meer kennis & inspiratie