‘Het heeft grote consequenties als je redeneert vanuit iemands leervraag’

Pim Luiten,
directeur-bestuurder VRIJDAG

‘Iedereen kan meedoen aan kunst en cultuur’, zo luidt de missie van het Groningse huis voor de amateurkunst VRIJDAG. ‘We toveren ons aanbod niet uit de hoge hoed, maar kijken continu waar de vragen en behoeften van bewoners en partners liggen.’

Pim Luiten

Van kunstprojecten op basisscholen tot meezingavonden in wijkcentra: het brede aanbod van VRIJDAG komt niet zomaar uit de lucht vallen. Een onmisbaar element is de rol van cultuurcoaches. In de Groningse wijken leggen zij de verbinding tussen bewoners, cultuurorganisaties, kunstenaars en andere professionals die in de wijk werken, bijvoorbeeld in het sociaal domein. Directeur-bestuurder Pim Luiten noemt een voorbeeld. ‘Stel, een cultuurcoach hoort van bewoners dat er behoefte is aan een cursus flamencodansen. De coach legt dan contact met een docent – het liefst in de wijk – en regelt een locatie. Maar we kijken ook verder dan dat. Kunnen we deelnemers begeleiden naar een eigen dansclub, mocht de cursus aanslaan? Het is ons doel om zoveel mogelijk blijvende cultuurbeoefening in de maatschappij te veroorzaken. Als een andere organisatie of aanbieder de activiteit na de opstart kan voortzetten, is dat juist heel mooi.’

‘Ik vond het superspannend toen ik eraan begon, maar wat geweldig om dit samen te mogen meemaken. En wát een lieve, zorgzame club met z’n allen!’

Deelnemer wijkproject

Een podium bieden

Naast de rol van de cultuurcoaches is ook de samenwerking met de gemeente essentieel, vertelt Pim. ‘Daar ontstond bijvoorbeeld een aantal jaren geleden de behoefte aan een plek waar jongeren in hun vrije tijd terechtkonden. Eind 2023 openden we in verschillende wijken 8 open studio’s waar zij zonder enige drempel kunnen chillen, maar bijvoorbeeld ook hun emoties kunnen omzetten in een rap. In de studio is altijd een professionele kunstenaar aanwezig. Ondertussen bieden wij de jongeren extra workshops en een podium, zoals op het stedelijk festival of in het theater. Het heeft grote consequenties als je redeneert vanuit een leervraag. Als mensen de smaak eenmaal te pakken hebben, blijven ze komen. Zo bereiken we de Groningers die niet vanzelfsprekend gebruikmaken van het kunst- en cultuuraanbod in de stad.’ De open studio’s zijn inmiddels een succes. Samen met de gemeente en jongerenwerk kijkt VRIJDAG nu naar een structurele voortzetting.

‘Mensen en ideeën met elkaar verbinden, en creatieve processen in gang zetten: dat is mijn missie’

Cultuurcoach VRIJDAG

Vruchtbare bodem

Het is niet altijd eenvoudig om de meer onzichtbare groepen in Groningen te bereiken, erkent Pim. Hij noemt bewoners met een migratieachtergrond als voorbeeld. Sinds vorig jaar heeft VRIJDAG een originele methode om ook hen te verbinden aan kunst en cultuur. ‘We kochten een elektrische tuktuk en doopten deze om tot cultuurkiosk De Slak: huisje voor ontmoeting en onthaasting. Hiermee rijden we de wijken door, waar we onze luifel opentrekken en met mensen in gesprek gaan. Degene die dit doet, komt zelf uit Azerbeidzjan. Hij legt makkelijk contact met bijvoorbeeld de Syrische gemeenschap.’ Ook hier geldt dat het aanbod van VRIJDAG wordt aangepast op de behoeften van de bewoners. ‘Als je blijft aanbieden wat je hebt, krijg je ook de mensen die je al had. Wil je dat iedereen kan meedoen? Dan moet je constant op zoek naar impulsen, naar vruchtbare bodem. Het is die grondhouding die onze medewerkers en partners verbindt.’